รู้จักกับรีเลย์
( Relay)
Relay
( Relay )อุปกรณ์ไฟฟ้า-อิเล็กทรอนิกส์ทำหน้าที่ตัดต่อวงจร
แบบเดียวกับสวิตช์ และจะทำงานโดยอาศัยการ
จ่ายพลังงานไฟฟ้าให้กับรีเลย์ รีเลย์นั้นมีมากมายหลายประเภท
เช่น รีเลย์ขนาดเล็ก ที่ใช้ในงานอิเล็กทรอนิกส์
หรือ
์ รีเลย์ขนาดใหญ่ที่ใช้ในงานทางไฟฟ้ากำลังเป็นต้น
โดยมีรูปร่าง หน้าตาแตกต่างกันไปบ้าง แต่หลักการทำงานนั้นจะคล้าย
ั้กัน แต่ในที่นี้จะขอกล่าวหลักการรีเลย์ขนาดเล็กที่พบเห็นในงานอิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป
รูปรีเลย์ที่ใช้ในงานอิเล็กทรอนิกส์
สัญลักษณ์ของรีเลย์
เราสามารถพบเห็นการใช้งานรีเลย์ในการ
ตัดต่อวงจรทั่วไปโดย ที่ตัวมันนั้นจะถูกควบคุม
ด้วยไฟฟ้า และหน้าสัมผัสของรีเลย์เองยังสามารถ
เลือก การทำงานได้หลายรูปแบบ
สัณลักษณ์ของรีเลย์แทนโครงสร้างรีเลย ์
โครงสร้างของรีเลย์
ภายในโครงสร้างของ รีเลย์ จะประกอบไปด้วยขดลวด 1
ชุด และ หน้าสัมผัส ซึ่งในหน้าสัมผัส 1 ชุด ซึ่งจะประกอบไปด้วย
หน้าสัมผัสแบบปกติปิด (Normally Close หรือ NC.)
ซึ่งในสภาวะปกติ
ขานี้จะต่ออยู่กับขาร่วม (C) และ หน้าสัมผัสแบบปกติเปิด
(Normally Open หรือ NO.)
ขานี้จะต่อเข้ากับขาร่วม (C) เมื่อขดลวดมีแรงดันตกคร่อม
หรือกระแสไหลผ่าน (ในปริมาณที่เพียงพอ)
ใน รีเลย์ 1 ตัว อาจมีหน้าสัมผัสมากกว่า 1 ชุด ซึ่งขึ้นอยู่กับผู้ผลิต
หลักการทำงานของรีเลย ์
รีเลย์จะทำงานตามหลักการแม่เหล็กไฟฟ้า
เมื่อเรานำเอาขดลวดพันรอบแกนเหล็กหลายรอบแล้วป้อนกระแสไฟฟ้า
เข้าในขดลวดนั้น แกนเหล็กจะกลายเป็นแม่เหล็ก(
แต่จะเป็นแบบชั่วคราวเท่านั้น)และเมื่อเรานำไฟฟ้าออก แกนเหล็กจะกลาย
เป็นแกนเหล็กธรรมดา
เมื่อรีเลย์อยู่ในสภาวะปกติยังไม่มีการจ่ายกระแสให้รีเลย์
หน้าสัมผัส NC กับ C จะต่อถึงกัน ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน
ไปได้ และเมื่อจ่ายกระแสไฟฟ้าให้นรีเลย์
ทำให้ชุดขดลวดเกิดเป็นแม่เหล็ก อำนาจแม่เหล็กจะดึงหน้าสัมผัส
C
มาต่อกับหน้าสัมผัส NO ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลจาก
NO ไปยัง C ได้ และ เมื่อเราเอากระแสไฟฟ้าออกจากรีเลย์
หน้าสัมผัส C จะถูกสปิงดึงไปให้ติดกับหน้าสัมผัส
NC ดังเดิม
รูปตัวอย่าง
ตำแหน่งขาของรีเลย์แบบ 5 ขา
ตำแหน่งของขาของรีเลย์นั้นอาจแตกต่างกันไปบ้างตามบริษัทผู้ผลิต
และที่ตำแหน่งขาจะมีสัญลักษณ์บอกตำแหน่ง
ข านั้นด้วยเช่นกัน
การนำเอารีเลย์ไปใช้งานต้องคำนึงถึงค่ารายละเอียดของตัวรีเลย์เองด้วย
โดยค่านี้มักจะเขียนไว้บนตัวรีเลย์อยู่แล้ว
ตัวอย่างชุดคิทที่ใช้รีเลย์ในการทำงานคือ
SL5001 เซ็นเซอร์สี
ซึ่งจะใช้รีเลย์ในการตัอต่ออุปกรณ์ภายนอก
เมื่อตรวจจับ
ตำแหน่งของสีได้
เรื่องราวของรีเลย์ยังไม่หมดครับ
ซึ่งตอนต่อไปจะพูดถึงเรื่องอะไรนั้นต้อง
ติดตามต่อไปนะครับ หรือ ถ้าต้องการเรียนรู้เพิ่มเติมพร้องกับได้ทดลองใช้กัน
แนะนำหนังสือ Easy Electronics ฉบับสมบูรณ์
ครับ
รายละเอียดของหนังสือ
ทีมงาน
Smart Learning