รู้จักกับรีเลย์ ( Relay)

 

Relay ( Relay )อุปกรณ์ไฟฟ้า-อิเล็กทรอนิกส์ทำหน้าที่ตัดต่อวงจร แบบเดียวกับสวิตช์ และจะทำงานโดยอาศัยการ
จ่ายพลังงานไฟฟ้าให้กับรีเลย์ รีเลย์นั้นมีมากมายหลายประเภท เช่น รีเลย์ขนาดเล็ก ที่ใช้ในงานอิเล็กทรอนิกส์ หรือ
์ รีเลย์ขนาดใหญ่ที่ใช้ในงานทางไฟฟ้ากำลังเป็นต้น โดยมีรูปร่าง หน้าตาแตกต่างกันไปบ้าง แต่หลักการทำงานนั้นจะคล้าย
ั้กัน แต่ในที่นี้จะขอกล่าวหลักการรีเลย์ขนาดเล็กที่พบเห็นในงานอิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป

รูปรีเลย์ที่ใช้ในงานอิเล็กทรอนิกส์
สัญลักษณ์ของรีเลย์

เราสามารถพบเห็นการใช้งานรีเลย์ในการ
ตัดต่อวงจรทั่วไปโดย ที่ตัวมันนั้นจะถูกควบคุม
ด้วยไฟฟ้า และหน้าสัมผัสของรีเลย์เองยังสามารถ
เลือก การทำงานได้หลายรูปแบบ

สัณลักษณ์ของรีเลย์แทนโครงสร้างรีเลย

 

โครงสร้างของรีเลย์ ภายในโครงสร้างของ รีเลย์ จะประกอบไปด้วยขดลวด 1 ชุด และ หน้าสัมผัส ซึ่งในหน้าสัมผัส 1 ชุด ซึ่งจะประกอบไปด้วย หน้าสัมผัสแบบปกติปิด (Normally Close หรือ NC.) ซึ่งในสภาวะปกติ
ขานี้จะต่ออยู่กับขาร่วม (C) และ หน้าสัมผัสแบบปกติเปิด (Normally Open หรือ NO.)
ขานี้จะต่อเข้ากับขาร่วม (C) เมื่อขดลวดมีแรงดันตกคร่อม หรือกระแสไหลผ่าน (ในปริมาณที่เพียงพอ)
ใน รีเลย์ 1 ตัว อาจมีหน้าสัมผัสมากกว่า 1 ชุด ซึ่งขึ้นอยู่กับผู้ผลิต


หลักการทำงานของรีเลย์ รีเลย์จะทำงานตามหลักการแม่เหล็กไฟฟ้า
เมื่อเรานำเอาขดลวดพันรอบแกนเหล็กหลายรอบแล้วป้อนกระแสไฟฟ้า
เข้าในขดลวดนั้น แกนเหล็กจะกลายเป็นแม่เหล็ก(
แต่จะเป็นแบบชั่วคราวเท่านั้น)
และเมื่อเรานำไฟฟ้าออกแกนเหล็กจะกลาย
เป็นแกนเหล็กธรรมดา
 



เมื่อรีเลย์อยู่ในสภาวะปกติยังไม่มีการจ่ายกระแสให้รีเลย์ หน้าสัมผัส NC กับ C จะต่อถึงกัน ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่าน
ไปได้      และเมื่อจ่ายกระแสไฟฟ้าให้นรีเลย์ ทำให้ชุดขดลวดเกิดเป็นแม่เหล็ก อำนาจแม่เหล็กจะดึงหน้าสัมผัส C
มาต่อกับหน้าสัมผัส NO ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลจาก NO ไปยัง C ได้ และ เมื่อเราเอากระแสไฟฟ้าออกจากรีเลย์ หน้าสัมผัส C จะถูกสปิงดึงไปให้ติดกับหน้าสัมผัส NC ดังเดิม
รูปตัวอย่าง ตำแหน่งขาของรีเลย์แบบ 5 ขา
ตำแหน่งของขาของรีเลย์นั้นอาจแตกต่างกันไปบ้างตามบริษัทผู้ผลิต และที่ตำแหน่งขาจะมีสัญลักษณ์บอกตำแหน่ง
ข านั้นด้วยเช่นกัน
  การนำเอารีเลย์ไปใช้งานต้องคำนึงถึงค่ารายละเอียดของตัวรีเลย์เองด้วย โดยค่านี้มักจะเขียนไว้บนตัวรีเลย์อยู่แล้ว

ตัวอย่างชุดคิทที่ใช้รีเลย์ในการทำงานคือ SL5001 เซ็นเซอร์สี
ซึ่งจะใช้รีเลย์ในการตัอต่ออุปกรณ์ภายนอก เมื่อตรวจจับ
ตำแหน่งของสีได้

 


  เรื่องราวของรีเลย์ยังไม่หมดครับ ซึ่งตอนต่อไปจะพูดถึงเรื่องอะไรนั้นต้อง
ติดตามต่อไปนะครับ หรือ ถ้าต้องการเรียนรู้เพิ่มเติมพร้องกับได้ทดลองใช้กัน
แนะนำหนังสือ Easy Electronics ฉบับสมบูรณ์ ครับ
รายละเอียดของหนังสือ
  
ทีมงาน Smart Learning
 
   

ห้างหุ้นส่วนสามัญ สมาร์ทเลิร์นนิ่ง
703 อาคารรัชฎาสวีท ถนนวงศ์สว่าง แขวงบางซื่อ เขตบางซื่อ กรุงเทพ 10800
e-mail : info@smartlearningweb.com Tel : 02-9139225-7 Fax : 02-9139228